Interpelacja w sprawie powołania rzecznika praw nauczycieli i pracowników oświaty
Data wpływu: 2026-01-14
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Marcin Józefaciuk pyta o działania Ministerstwa Edukacji w związku z narastającymi nagonkami na nauczycieli i postuluje powołanie rzecznika praw nauczycieli i pracowników oświaty lub inne systemowe rozwiązania w celu ochrony ich praw. Uważa on, że realna ochrona prawna i instytucjonalna jest niezbędna dla stabilności systemu edukacji i odbudowy szacunku dla zawodu nauczyciela.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie powołania rzecznika praw nauczycieli i pracowników oświaty Interpelacja nr 14633 do ministra edukacji w sprawie powołania rzecznika praw nauczycieli i pracowników oświaty Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 14-01-2026 Szanowna Pani Minister, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją w sprawie potrzeby powołania instytucji rzecznika praw nauczycieli i pracowników oświaty. W ostatnich latach obserwujemy nasilające się nagonki na nauczycieli i pracowników oświaty zarówno w przestrzeni publicznej, jak i medialnej.
Zazwyczaj nasilają się one na przełomie półroczy oraz pod koniec zajęć dydaktycznych. Coraz częściej dochodzi do sytuacji, w których nauczyciele są publicznie oskarżani, stygmatyzowani lub poddawani presji ideologicznej i społecznej, nierzadko bez rzetelnego postępowania wyjaśniającego, z pominięciem ich prawa do obrony i dobrego imienia.
Zjawisku temu towarzyszy rosnąca liczba przypadków: podważania autorytetu nauczycieli przez osoby trzecie, publicznego piętnowania nauczycieli w mediach i mediach społecznościowych, zgłaszania bezzasadnych skarg i donosów, wywierania presji politycznej lub światopoglądowej na sposób prowadzenia zajęć dydaktycznych.
Obecnie nauczyciele, mimo że wykonują zawód zaufania publicznego i ponoszą szczególną odpowiedzialność za wychowanie oraz edukację młodego pokolenia, nie posiadają niezależnej instytucji, która w sposób systemowy stałaby na straży ich praw, oferowała wsparcie prawne, monitorowała naruszenia oraz reagowała na przypadki dyskryminacji i nękania. W innych obszarach życia publicznego funkcjonują już rzecznicy praw określonych grup zawodowych lub społecznych, co pokazuje, że takie rozwiązanie może skutecznie wzmacniać ochronę praw i poprawiać standardy debaty publicznej.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej dostrzega problem narastających nagonek i presji wobec nauczycieli i pracowników oświaty? Czy prowadzone są analizy dotyczące skali naruszeń praw nauczycieli i pracowników oświaty w ostatnich latach? Czy ministerstwo rozważa powołanie instytucji rzecznika praw nauczycieli i pracowników oświaty jako niezależnego organu stojącego na straży praw tej grupy zawodowej lub jako wydzielonej komórki MEN? Jeżeli nie - jakie inne systemowe rozwiązania są planowane w celu ochrony nauczycieli przed nadużyciami, nękaniem i publicznym stygmatyzowaniem?
Czy ministerstwo planuje dialog ze środowiskami nauczycielskimi w celu wypracowania skutecznych mechanizmów ochrony ich praw i godności zawodowej? Uważam, że zapewnienie nauczycielom i pracownikom oświaty realnej ochrony prawnej i instytucjonalnej jest warunkiem koniecznym dla stabilności systemu edukacji oraz odbudowy społecznego szacunku dla zawodu nauczyciela. Z wyrazami szacunku Marcin Józefaciuk Poseł na Sejm RP
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża wątpliwości co do efektywności, przejrzystości i wpływu programu "Kompas Młodego Obywatela" na system oświaty, kwestionując wybór podmiotów zewnętrznych jako głównych beneficjentów zamiast bezpośredniego wsparcia szkół. Pyta o wskaźniki efektywności, kryteria wyboru projektów oraz równość dostępu do programu dla różnych regionów Polski.
Interpelacja dotyczy zmian w dostępie do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, które doprowadziły do utraty możliwości korzystania ze świadczeń finansowanych przez NFZ dla osób, które nie mogą podjąć pracy z powodu ciężkiej choroby. Poseł pyta o analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi i rozważane rozwiązania systemowe, które zapewnią im dostęp do opieki zdrowotnej.
Poseł wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w organizacji przedmiotów rozszerzonych w szkołach ponadpodstawowych, szczególnie w kontekście techników i ich wpływu na przygotowanie uczniów do egzaminów zawodowych. Pyta, czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu tych zmian na technika i uwzględniło ich specyfikę.
Poseł pyta o realną możliwość wdrożenia zmian w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego od września 2026 roku, wskazując na brak podstaw programowych i krótki czas na przygotowanie szkół. Sugeruje przesunięcie terminu wejścia w życie zmian, aby uniknąć chaosu i obniżenia jakości kształcenia.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża zaniepokojenie brakiem transparentności procedur kadrowych i standardów naukowych w Instytucie Badań Edukacyjnych (IBE), szczególnie w kontekście przygotowywanej reformy edukacji. Pyta minister edukacji o spełnienie wymogów formalnych przez wicedyrektora IBE oraz o procedury zapobiegania konfliktom interesów.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o systemie oświaty oraz ustawę o finansowaniu zadań oświatowych. Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki wnioskuje o uchwalenie projektu bez poprawek. Wnioski mniejszości zgłoszone przez posła M. Józefaciuka dotyczą wprowadzenia możliwości zróżnicowania opłat za dopuszczenie podręczników przez Ministra Edukacji i Wychowania, a także obniżenia tych opłat o co najmniej 50% dla podręczników przeznaczonych dla uczniów z niepełnosprawnościami, do nauczania języków mniejszości, języka regionalnego i przedmiotów zawodowych.
Projekt uchwały Sejmu ma na celu potępienie aktu publicznego znieważenia symbolu religijnego, do którego doszło w Szkole Podstawowej w Kielnie. Uchwała wyraża stanowczy protest wobec zachowania nauczycielki, która zdjęła krzyż ze ściany i go znieważyła. Sejm podkreśla, że szkoła nie może być miejscem agresji światopoglądowej, a takie zachowania naruszają wolność religii i godność wierzących. Dodatkowo, uchwała wzywa Ministra Edukacji do podjęcia działań dyscyplinarnych i apeluje o poszanowanie wolności religijnej we wszystkich instytucjach publicznych.