Interpelacja w sprawie projektu ustawy UC100 dotyczącego rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) oraz wspólnego stanowiska Izby Branży Komunalnej i Polskiej Izby Gospodarki Odpadami

Szanowna Pani Minister,

w związku z przekazanym posłom i posłankom Rzeczypospolitej Polskiej wspólnym stanowiskiem Izby Branży Komunalnej (IBK) oraz Polskiej Izby Gospodarki Odpadami (PIGO) dotyczącym projektu ustawy UC100 o opakowaniach i odpadach opakowaniowych zwracam się z prośbą o udzielenie szczegółowych informacji oraz wyjaśnień dotyczących planowanych rozwiązań legislacyjnych w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), które są przedmiotem niniejszej interpelacji poselskiej.

Z treści przekazanego apelu wynika, że organizacje reprezentujące znaczną część rynku gospodarki odpadami w Polsce wyrażają poważne obawy dotyczące obecnego kształtu projektu ustawy UC100. Wskazują one, iż decyzje podejmowane obecnie przesądzą o tym, kto przez kolejne lata będzie realnie ponosił koszty gospodarki odpadami w Polsce, a przede wszystkim – jak wpłyną one na rachunki obywateli.

Przedstawiciele branży podkreślają, że zgodnie z prawem unijnym to producenci wprowadzający produkty w opakowaniach na rynek powinni ponosić koszty zagospodarowania odpadów opakowaniowych, a nie mieszkańcy gmin. Tymczasem – w ocenie sygnatariuszy stanowiska – obecny projekt nie daje gwarancji realnego odciążenia mieszkańców od stale rosnących opłat za gospodarowanie odpadami.

W apelu wskazano również, iż system ROP miał być mechanizmem zapewniającym uczciwy udział producentów w finansowaniu całego systemu gospodarowania odpadami. Organizacje branżowe alarmują jednak, że obecny kształt projektu może doprowadzić nie tylko do dalszego wzrostu kosztów ponoszonych przez mieszkańców, lecz także do chaosu kompetencyjnego, wieloletnich sporów interpretacyjnych oraz stworzenia systemu nieprzejrzystego i podatnego na konflikty interesów.

Sygnatariusze stanowiska podkreślają również, że nie jest to wyłącznie spór branżowy czy techniczna dyskusja ekspertów, lecz decyzja o fundamentalnym znaczeniu dla przyszłości całego systemu gospodarowania odpadami w Polsce, stabilności samorządów oraz bezpieczeństwa finansowego mieszkańców.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przeanalizowało wspólne stanowisko Izby Branży Komunalnej oraz Polskiej Izby Gospodarki Odpadami dotyczące projektu UC100?

2. Czy resort podziela obawy organizacji branżowych dotyczące możliwego dalszego wzrostu opłat za gospodarowanie odpadami ponoszonych przez mieszkańców?

3. Jakie konkretne mechanizmy przewidziane w projekcie ustawy mają zagwarantować rzeczywiste przeniesienie kosztów gospodarowania odpadami opakowaniowymi na producentów zgodnie z zasadami prawa unijnego?

4. Czy przeprowadzono analizy dotyczące wpływu projektu UC100 na wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w gminach? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.

5. Czy ministerstwo posiada wyliczenia wskazujące, jaka część kosztów systemu po wejściu w życie nowych przepisów nadal będzie obciążała mieszkańców i samorządy?

6. Jakie działania planuje resort w celu zapewnienia pełnej transparentności przepływu środków finansowych w ramach systemu ROP?

7. W jaki sposób projekt ustawy ma zapobiegać konfliktom interesów oraz tworzeniu nieprzejrzystych struktur zarządzania środkami pochodzącymi od producentów?

8. Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie do projektu UC100 zmian uwzględniających postulaty przedstawione przez IBK oraz PIGO?

9. Czy planowane są dalsze konsultacje społeczne i branżowe z udziałem samorządów, przedsiębiorstw komunalnych oraz organizacji reprezentujących sektor gospodarki odpadami?

10. Czy rozważane jest etapowe wdrażanie systemu ROP, tak aby uniknąć destabilizacji obecnego systemu gospodarowania odpadami w gminach?

11. Jakie rozwiązania mają zapewnić, że nowy system będzie rzeczywiście skuteczny, przejrzysty i możliwy do wdrożenia zarówno przez samorządy, jak i przedsiębiorców działających na rynku gospodarki odpadami?

12. Czy ministerstwo bierze pod uwagę ryzyko, iż w przypadku pozostawienia projektu UC100 w obecnym kształcie może dojść do dalszego wzrostu społecznej frustracji związanej z rosnącymi kosztami odbioru i zagospodarowania odpadów?

W opinii wielu przedstawicieli branży gospodarki odpadami, samorządów oraz przedsiębiorstw komunalnych projekt UC100 wymaga dalszych prac oraz pogłębionych konsultacji, tak aby wypracowane rozwiązania były stabilne, transparentne i rzeczywiście służyły mieszkańcom, zamiast przyczyniać się do dalszego wzrostu kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami.