Interpelacja w sprawie jakości praktyk zawodowych, egzaminów, uzyskiwania kwalifikacji i przejrzystości systemu

Szanowna Pani Minister,

NIK wskazała, że około 30 proc. absolwentów branżowych szkół I stopnia nie uzyskiwało kwalifikacji, a znaczna część po ukończeniu szkoły ani nie pracowała, ani nie kontynuowała nauki. Praktyki zawodowe mają kluczowe znaczenie, lecz ich jakość jest nierówna – uczeń może zdobywać realne umiejętności albo wykonywać powtarzalne czynności niezwiązane z programem.

Egzamin zawodowy powinien być wiarygodny, przejrzysty i oparty na aktualnych umiejętnościach. Szkoła oraz uczeń potrzebują szczegółowej informacji zwrotnej, a nie wyłącznie wyniku „zdał/nie zdał”.

Potrzebny jest standard praktyki, mentor, możliwość bezpiecznego zgłoszenia fikcyjnej praktyki oraz większa przejrzystość egzaminów zawodowych.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jaki odsetek uczniów poszczególnych typów szkół zawodowych uzyskuje dyplom zawodowy w terminie, z podziałem na kwalifikacje i regiony?

2. Jak MEN wyjaśnia utrzymujący się problem absolwentów kończących szkołę bez potwierdzonej kwalifikacji?

3. Czy każda szkoła o powtarzalnie niskiej zdawalności będzie zobowiązana do programu naprawczego?

4. Czy uczniowie otrzymają bezpłatne dodatkowe przygotowanie do egzaminu poprawkowego?

5. Czy MEN wprowadzi ogólnopolski standard praktyki zawodowej obejmujący program umiejętności, wyznaczonego mentora, dokumentowanie efektów i ocenę ucznia?

6. Czy uczeń będzie miał możliwość anonimowego zgłoszenia praktyki niezgodnej z programem lub wykorzystywania go jako taniej siły roboczej?

7. Jakie konsekwencje poniesie pracodawca, który nie realizuje programu praktyk?

8. Czy szkoła będzie zobowiązana do okresowej wizyty lub kontroli miejsca praktyki?

9. Czy MEN i CKE opublikują metodologię tworzenia i losowania zadań egzaminacyjnych oraz opis systemu kontroli jakości?

10. Czy szkoły i uczniowie otrzymają raport wskazujący konkretne umiejętności nieopanowane na egzaminie?

11. Jak chroniona jest porównywalność trudności zadań pomiędzy sesjami i ośrodkami egzaminacyjnymi?

12. Czy resort przeprowadzi zewnętrzną ewaluację całego systemu egzaminów zawodowych i opublikuje jej wyniki?

Proszę o udzielenie odpowiedzi odrębnie na każde pytanie, z podaniem danych liczbowych, źródeł danych, terminów realizacji, planowanych aktów prawnych, kosztów oraz źródeł finansowania. W przypadku braku danych proszę o jednoznaczne wskazanie, że MEN ich nie gromadzi, wraz z informacją, czy i kiedy planowane jest rozpoczęcie monitoringu.

Z poważaniem Marcin Józefaciuk Poseł na Sejm RP