Interpelacja w sprawie standardów niezależności, jawności i zarządzania konfliktem interesów w dalszych pracach nad Reformą26. Kompas Jutra oraz w procesie dopuszczania podręczników szkolnych

Szanowna Pani Minister,

odpowiedź z dnia 23 lipca 2026 r. na ponowną interpelację nr 17347 ujawniła nowe, istotne okoliczności dotyczące przygotowywania podstaw programowych i dopuszczania podręczników. Ministerstwo potwierdziło w szczególności, że:

- Rada ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty im. Komisji Edukacji Narodowej jest organem opiniodawczo-doradczym dyrektora IBE PIB, nie ma określonej kadencji, a jej stanowiska i rekomendacje nie są wiążące; - nie istnieją przepisy gwarantujące minimalny udział czynnych nauczycieli w zespołach przygotowujących podstawy programowe; - spośród 188 ekspertów 90 zakwalifikowano jako nauczycieli, przy czym udział ten w poszczególnych zespołach wynosił od 13% do 89%; - eksperci przygotowujący podstawy nie składali oświadczeń obejmujących powiązania wskazane w interpelacji, a wytyczne IBE PIB sprowadzają współpracę z wydawcami przede wszystkim do kwestii poufności materiałów; - MEN nie gromadzi danych o tym, ilu rzeczoznawców podręczników jest czynnymi nauczycielami; - spotkania zespołów przedmiotowych nie były protokołowane, a MEN nie przedstawiło kompletnego rejestru zmian i rozstrzygnięć; - IBE PIB nie rekomendowało wdrożenia żadnego rozwiązania zagranicznego, mimo że własny raport instytutu opisuje ustawowe organy posiadające kompetencje dotyczące programów i podręczników;

- ostateczną odpowiedzialność za treść podstawy programowej ponosi minister edukacji, a MEN nie planuje obecnie zmiany art. 47 Prawa oświatowego.

Niniejsza interpelacja nie jest ponownym żądaniem odpowiedzi na te same pytania. Dotyczy odrębnego, aktualnego problemu: wprowadzenia minimalnych, audytowalnych standardów bezstronności, udziału praktyków, śledzenia zmian i jawności dokumentów przed kolejnymi etapami Reformy26. Kompas Jutra oraz przed dopuszczaniem podręczników przygotowywanych do nowych podstaw programowych.

Powołanie ekspertów i przeprowadzenie konsultacji może poprawiać jakość procesu, ale nie zastępuje reguł, które pozwalają sprawdzić: kto miał realny wpływ, jakie powiązania ujawniono, które uwagi przyjęto, kto odrzucił pozostałe i na jakiej podstawie. Jest to szczególnie istotne w warunkach ostrego sporu publicznego o treści nauczania, ponieważ dobre zabezpieczenia instytucjonalne powinny działać niezależnie od tego, kto aktualnie kieruje resortem.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odrębnej i jednoznacznej odpowiedzi na każde z poniższych pytań. W przypadku pytań wymagających odpowiedzi „tak” albo „nie” proszę nie zastępować jej ogólnym opisem obowiązujących przepisów. Jeżeli żądany dokument lub dane nie istnieją, proszę stwierdzić to wprost oraz wskazać, czy i kiedy zostaną wytworzone albo rozpoczęte będzie ich gromadzenie.

Proszę również o dołączenie do odpowiedzi wszystkich wskazanych w niej analiz, procedur, tabel i dokumentów, a nie wyłącznie odesłanie do stron głównych instytucji.

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej