Interpelacja w sprawie opodatkowania przedsiębiorców świadczących pomoc uchodźcom z Ukrainy na podstawie umów zawieranych z administracją publiczną

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie aktualnych informacji dotyczących sytuacji przedsiębiorców, którzy w pierwszych miesiącach wojny w Ukrainie zaangażowali się w organizowanie zakwaterowania i pomocy dla osób uciekających przed konfliktem zbrojnym.

Problem ten został już przedstawiony w interpelacji nr 18482 , w której wskazano na przypadki przedsiębiorców, którzy, odpowiadając na apel państwa i współpracując z administracją publiczną, udostępniali swoje obiekty uchodźcom wojennym, a następnie – po upływie kilku lat – zostali skonfrontowani z konsekwencjami podatkowymi związanymi z otrzymywanymi wówczas środkami.

Nie chciałbym powielać pytań zawartych w interpelacji nr 18482. Istotne jest natomiast uzyskanie informacji o tym, jak od czasu jej złożenia zmieniła się sytuacja i jakie działania zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów oraz właściwe organy państwa .

Zaangażowanie przedsiębiorców w pomoc uchodźcom w 2022 r. było jednym z przykładów sprawnego uzupełnienia działań państwa przez sektor prywatny. W warunkach nagłego i masowego napływu osób wymagających zakwaterowania przedsiębiorcy udostępniali swoje obiekty, ponosili koszty organizacyjne i podejmowali decyzje w sytuacji, w której szybkość działania miała zasadnicze znaczenie. W wielu przypadkach odbywało się to w odpowiedzi na potrzeby i oczekiwania formułowane przez administrację publiczną.

Z perspektywy czasu szczególnego znaczenia nabiera zatem nie tylko sposób rozliczenia poszczególnych świadczeń, ale również zaufanie przedsiębiorców do państwa i jego instytucji . Przedsiębiorca, który w sytuacji kryzysowej angażuje swoje zasoby w realizację zadania istotnego z punktu widzenia interesu publicznego, powinien mieć możliwość racjonalnej oceny konsekwencji swojej decyzji. Jeżeli po kilku latach sposób traktowania podatkowego takich działań okazuje się odmienny od oczekiwanego przez przedsiębiorcę, może to mieć wpływ nie tylko na jego sytuację finansową, ale również na gotowość innych podmiotów do współpracy z państwem w przyszłych sytuacjach nadzwyczajnych.

Warto przy tym podkreślić, że celem nie powinno być kwestionowanie zasadności prawidłowego poboru podatków. Istotne jest natomiast zapewnienie, aby sposób stosowania przepisów wobec podmiotów, które w szczególnych okolicznościach wykonywały zadania związane z pomocą publiczną, pozostawał spójny z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Dlatego szczególnie ważne wydaje się ustalenie, czy doświadczenia związane z pomocą udzielaną uchodźcom z Ukrainy zostały wykorzystane do wypracowania rozwiązań, które w przyszłości pozwolą przedsiębiorcom w sposób jednoznaczny i przewidywalny ocenić skutki podatkowe udziału w działaniach państwa podejmowanych w sytuacjach kryzysowych.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

Uważam, że wyciągnięcie wniosków z doświadczeń przedsiębiorców, którzy w 2022 r. odpowiedzieli na potrzeby państwa i społeczeństwa, ma znaczenie nie tylko dla prawidłowego stosowania przepisów podatkowych. Jest również elementem budowania zaufania do instytucji publicznych . W sytuacji kryzysowej państwo potrzebuje bowiem nie tylko sprawnych instytucji, ale również partnerów po stronie obywateli i przedsiębiorców, którzy mają przekonanie, że ich zaangażowanie w realizację ważnych zadań publicznych będzie traktowane w sposób przewidywalny i transparentny.

W tym kontekście istotne jest, aby doświadczenia związane z pomocą dla uchodźców z Ukrainy stały się podstawą do wypracowania rozwiązań, które w przyszłości pozwolą jeszcze lepiej łączyć interes fiskalny państwa z zasadą zaufania do jego instytucji.

Z poważaniem

Paweł Papke Poseł na Sejm RP