Interpelacja w sprawie systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta
Data wpływu: 2024-12-09
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł pyta o harmonogram wdrażania systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) w Polsce, argumentując, że jego brak zagraża efektywności systemu kaucyjnego i obciąża konsumentów oraz samorządy. Wyraża zaniepokojenie opóźnieniem we wdrożeniu ROP w stosunku do zobowiązań unijnych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta Interpelacja nr 6904 do ministra klimatu i środowiska w sprawie systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta Zgłaszający: Franciszek Sterczewski Data wpływu: 09-12-2024 Szanowna Pani Ministro, rozwój gospodarczy ostatnich dekad przyniósł za sobą wiele skutków ubocznych, a wśród nich rosnące zanieczyszczenie środowiska. Składa się na nie m. in. codzienna produkcja kolejnych ton odpadów.
Celem państwa powinno być zmniejszanie ilości tego typu zanieczyszczeń, do czego niezbędne jest wprowadzenie systemu kaucyjnego oraz rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Zaniedbania poprzedniego rządu spowodowały, że dopiero niedawno w sejmie procedowana była ustawa, która ostatecznie nadaje kształt systemowi kaucyjnemu. W efekcie od 1 stycznia 2025 r. ten system będzie obowiązkowy dla placówek handlowych powyżej 200 m 2 . Obejmie on jednorazowe butelki z tworzyw sztucznych do 3 litrów, szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra oraz metalowe puszki o pojemności do 1 litra.
Zatem wreszcie, po latach dyskusji i prac legislacyjnych, a następnie stopniowym wdrażaniu rozwiązań, prowadzenie systemu kaucyjnego stanie się obowiązkiem przynajmniej części sklepów. To pierwszy krok w kierunku realnego przeniesienia odpowiedzialności za recykling z poszczególnych gospodarstw domowych czy obywatelek i obywateli na przedsiębiorstwa osiągające zysk z obrotu produktami, których opakowania są poddawane ponownemu wykorzystaniu.
Jednak pojawiają się stanowiska (wśród nich opinia Unii Metropolii Polskich), według których to system rozszerzonej odpowiedzialności producentów powinien być podstawą nowego modelu gospodarowania odpadami, a system kaucyjny jedynie jego uzupełnieniem. Wówczas to na producentach opakowań spoczywa obowiązek sfinansowania i zorganizowania systemu zbierania i recyklingu odpadów opakowaniowych. To oni tworzą mechanizm zapewniający czyszczenie, sortowanie i właśnie osiągnięcie odpowiedniego poziomu recyklingu poszczególnych grup odpadów. Obowiązki konsumenta są zaś ograniczone do stosowania zasad selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych.
Wobec braku systemu ROP w Polsce powstaje zagrożenie, że system kaucyjny nie przyniesie oczekiwanych efektów w zakresie poprawy gospodarki odpadami. Wówczas zasadniczy ciężar spadnie na konsumentów i samorządy, a nie na podmioty realnie odpowiedzialne za produkcję zanieczyszczeń. Jak zwraca uwagę Unia Metropolii Polskich, butelki PET, na których opiera się system kaucyjny, stanowią jedynie część odpadów opakowaniowych. Pozostałe opakowania będą nadal przetwarzane w ramach systemów gminnych, a więc na koszt gmin. Taki system jest więc nie tylko sprzeczny z założeniami ROP, ale też z interesem publicznym.
Warto zaznaczyć, że według zobowiązań wynikających z prawa unijnego ROP powinien funkcjonować w Polsce od 2023 r. Tymczasem nasz kraj pozostaje jednym z ostatnich w UE, w których to rozwiązanie nie zostało wdrożone. W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Klimatu i Środowiska z następującymi pytaniami: 1. Jak wygląda harmonogram wdrażania ROP? Kiedy ma nastąpić pełne wdrożenie tego mechanizmu? 2. Czy jest planowane przyspieszenie prac, by termin wejścia w życie ROP był jak najbliższy wejściu w życie systemu kaucyjnego? Jeśli tak – na jakim etapie są obecnie prace? Jeśli nie – dlaczego? 3.
Czy jest rozważane rozwiązanie tymczasowe (postulowane przez UMP) polegające na wpłacie na rachunek NFOŚiGW środków z niezwróconych kaucji, aby zasilały one fundusz wspierający gminne systemy gospodarowania odpadami? Z poważaniem Franciszek Sterczewski
Interpelacja w sprawie wygaszenia ośrodków zbiorowego zakwaterowania Interpelacja nr 16780 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie wygaszenia ośrodków…
Poseł pyta o postęp prac nad implementacją dyrektyw UE dotyczących przeciwdziałania przemocy wobec kobiet i transparentności wynagrodzeń, wyrażając obawę o dotrzymanie terminów transpozycji. Interpelacja kwestionuje tempo wdrażania unijnych przepisów w Polsce.
Poseł Franciszek Sterczewski pyta o deportacje do Afganistanu i Pakistanu w kontekście trwającego konfliktu zbrojnego, wyrażając obawę, że deportacje naruszają prawo międzynarodowe i nie uwzględniają aktualnej sytuacji w tych krajach. Kwestionuje zasadność kontynuowania deportacji pomimo konfliktu i braku gwarancji bezpieczeństwa.
Poseł pyta o realizację Europejskiej Deklaracji Rowerowej, rozwój e-rowerów i transportu "pociąg + rower", wydatki z Funduszu Klimatycznego na infrastrukturę rowerową oraz o powód likwidacji stanowiska pełnomocnika ds. rozwoju transportu rowerowego i plany dotyczące jego ponownego obsadzenia. Wyraża zaniepokojenie spowolnieniem działań rządu w zakresie polityki rowerowej.
Projekt ustawy nowelizuje przepisy dotyczące gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, wprowadzając zmiany w systemie kaucyjnym, zasadach selektywnego zbierania opakowań, oraz obowiązkach przedsiębiorców wprowadzających napoje w opakowaniach. Ustawa ma na celu usprawnienie systemu zbierania i recyklingu opakowań, szczególnie tych na napoje, a także doprecyzowuje zasady funkcjonowania dla podmiotów, które utworzyły własne systemy zbierania. Wprowadza dobrowolność przystąpienia do systemu kaucyjnego do końca 2028 roku dla wprowadzających napoje w opakowaniach. Ponadto, ustawa nakłada na sprzedawców detalicznych i hurtowych obowiązek przyjmowania pustych opakowań po napojach bez wymogu okazania dowodu zakupu.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, aby umożliwić dalsze funkcjonowanie systemów zwrotu szklanych butelek wielokrotnego użytku prowadzonych bezpośrednio przez przedsiębiorców. Projekt wprowadza możliwość wyboru pomiędzy uczestnictwem w centralnym systemie kaucyjnym a prowadzeniem samodzielnego systemu zbierania opakowań. Zmiana ma zapobiec likwidacji efektywnych systemów, które osiągają wysokie poziomy zbiórki i są zgodne z celami gospodarki o obiegu zamkniętym. Przedsiębiorcy mają mieć możliwość kontynuowania działalności na dotychczasowych zasadach do 31 grudnia 2028 r., po zgłoszeniu tego zamiaru ministrowi właściwemu do spraw klimatu.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie zasad odpowiedzialności zarządców lasów i parków narodowych za wypadki powstałe na skutek zjawisk naturalnych. Ustawa ma na celu usunięcie niejasności prawnych, które skutkują obciążaniem zarządców odpowiedzialnością za zdarzenia losowe, co prowadzi do nadmiernego usuwania drzew martwych i biocenotycznych. Projekt wprowadza obowiązki informacyjne dla zarządców oraz obowiązek zachowania należytej staranności dla użytkowników, odchodząc od odpowiedzialności za skutki działania sił natury, o ile zarządca spełni obowiązki informacyjne. Zmiany mają zwiększyć pewność prawa, wzmocnić transparentność zasad korzystania z terenów leśnych i parków narodowych, poprawić bezpieczeństwo i świadomość odwiedzających przy jednoczesnym utrzymaniu powszechnego dostępu.
Prezydent RP odmawia podpisania ustawy o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry i wnosi o ponowne rozpatrzenie jej przez Sejm. Prezydent motywuje swoją decyzję wątpliwościami co do racjonalności i zrównoważonego charakteru ochrony przyrody w kontekście potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa gospodarczego państwa i interesów obywateli. Wątpliwości dotyczą zarówno samego utworzenia parku, jak i wprowadzanych zmian w ustawie o ochronie przyrody, w szczególności w odniesieniu do inwestycji związanych z żeglugą śródlądową i obronnością państwa. Podkreśla się brak pogłębionych analiz przyrodniczych i gospodarczych oraz pominięcie konsultacji publicznych.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę Prawo ochrony środowiska oraz ustawę o odpadach, przesuwając termin obowiązywania niektórych przepisów z 31 grudnia 2025 r. na 30 czerwca 2026 r. Zmiana ta dotyczy art. 193 ust. 1c Prawa ochrony środowiska oraz art. 226a ust. 1 ustawy o odpadach. Proponowana data wejścia w życie ustawy to 21 grudnia 2025 r. Celem nowelizacji jest prawdopodobnie zapewnienie dodatkowego czasu na dostosowanie się do obowiązujących regulacji w zakresie ochrony środowiska i gospodarki odpadami.