Interpelacja w sprawie dostępu do bibliotek szkolnych w latach 2020 i 2024

Szanowna Pani Minister, zgodnie z art. 14 oraz art. 70 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo do nauki stanowi jedno z podstawowych praw obywatelskich, zaś zapewnienie dzieciom i młodzieży dostępu do nowoczesnej, dobrze wyposażonej biblioteki szkolnej jest jednym z kluczowych warunków jego realizacji. W dobie kryzysu czytelnictwa i narastającej potrzeby rozwijania kompetencji informacyjnych dzieci i młodzieży szkoły – jako podstawowe instytucje edukacyjne – nie mogą funkcjonować bez dobrze wyposażonych i profesjonalnie prowadzonych bibliotek. Dostęp do biblioteki szkolnej powinien być standardem, a nie przywilejem zależnym od liczby uczniów czy sytuacji kadrowej danej placówki. W związku z napływającymi sygnałami o niedostatecznym dostępie do bibliotek szkolnych w niektórych regionach Polski oraz obserwowanym ograniczaniu wymiaru zatrudnienia nauczycieli bibliotekarzy zwracam się z prośbą o przedstawienie kompleksowych danych dotyczących lat 2020 i 2024, według poniższego zestawienia:

1. Liczba szkół dla dzieci i młodzieży z podziałem na typy szkół: - szkoły podstawowe, - szkoły ponadpodstawowe, - zespoły szkół, - zespoły szkolno-przedszkolne, - szkoły specjalne.

2. Liczba bibliotek szkolnych funkcjonujących w poszczególnych typach szkół.

3. W podziale na grupy według liczby uczniów w szkole proszę o dane dotyczące: - liczby szkół, które nie posiadają biblioteki szkolnej ani dostępu do żadnej innej biblioteki, - liczby etatów nauczycieli bibliotekarzy, - liczby nauczycieli zatrudnionych w bibliotece szkolnej, - średniej powierzchni biblioteki (w m2), - liczby pomieszczeń bibliotecznych.

(Poniższa tabela stanowi element pytania zawartego w punkcie 3 interpelacji – dla przejrzystości danych i ułatwienia odpowiedzi.)

Liczba uczniów w szkole

Brak biblioteki szkolnej i dostępu

Etatów nauczycieli bibliotekarzy

Nauczyciele w bibliotece szkolnej

Średnia powierzchnia

Liczba pomieszczeń

Do 100

101 – 250

251 – 400

401 – 550

551 – 700

701 – 850

851 – 1000

1001 – 1150

1151 – 1300 i więcej

4. Liczba czytelników przypadająca na jeden etat nauczyciela bibliotekarza w poszczególnych województwach, z podziałem na: - miasta wojewódzkie, - pozostały obszar województwa.

5. Liczba bibliotek szkolnych, w których ograniczono wymiar etatu nauczyciela bibliotekarza wraz ze średnią liczbą uczniów w takich placówkach – w następujących przedziałach: - do 0,25 etatu, - 0,26–0,5 etatu, - 0,51–0,99 etatu.

6. Liczba nauczycieli bibliotekarzy zatrudnionych w pełnym wymiarze godzin oraz liczba pracujących w niepełnym wymiarze godzin, z podziałem na województwa.

7. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej posiada strategię rozwoju bibliotek szkolnych oraz politykę dotyczącą minimalnych standardów ich funkcjonowania, w tym dostępu do zasobów cyfrowych, zatrudnienia bibliotekarzy oraz organizacji przestrzeni bibliotecznej?

8. W jaki sposób MEN dostosowuje infrastrukturę biblioteczną do wymagań podstawy programowej, która przewiduje rozwijanie kompetencji czytelniczych, medialnych i informacyjnych uczniów?

9. Ile bibliotek szkolnych posiada dostęp do katalogów online, e-booków, baz wiedzy cyfrowej oraz usług wypożyczeń międzybibliotecznych?

10. Czy i jak ministerstwo monitoruje dostępność bibliotek w szkołach specjalnych oraz ich dostosowanie do potrzeb uczniów ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi?

11. Czy MEN współpracuje z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie koordynacji działań pomiędzy bibliotekami szkolnymi a bibliotekami publicznymi? Czy możliwe jest np. wprowadzenie wspólnego systemu dostępu do zasobów dla uczniów szkół, które nie mają własnych bibliotek?

Zwracam się z prośbą o przedstawienie danych w układzie tabelarycznym dla lat 2020 i 2024, co pozwoli na rzetelną analizę zmian i ewentualnych trendów. Z poważaniem Marcin Józefaciuk