Interpelacja w sprawie dostępu pacjentów do świadczeń w ramach programów lekowych
Data wpływu: 2025-08-19
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Katarzyna Osos interpeluje w sprawie opóźnień w dostępie pacjentów do programów lekowych, mimo formalnej refundacji, co budzi niepokój i podważa zaufanie do systemu. Pyta o monitorowanie kontraktowania programów, egzekwowanie terminów oraz planowane zmiany w procesie kontraktowania i algorytmie podziału środków.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie dostępu pacjentów do świadczeń w ramach programów lekowych Interpelacja nr 11844 do ministra zdrowia w sprawie dostępu pacjentów do świadczeń w ramach programów lekowych Zgłaszający: Katarzyna Osos Data wpływu: 19-08-2025 Szanowna Pani Minister, w ostatnich latach obserwuje się narastający problem opóźnień w rzeczywistym dostępie pacjentów do terapii refundowanych w ramach nowych programów lekowych.
Choć objęcie leku refundacją ogłaszane jest oficjalnie w obwieszczeniach Ministra Zdrowia, w praktyce uruchomienie leczenia w wielu województwach następuje dopiero po 6–12 miesiącach od formalnej daty objęcia refundacją wskazaną w decyzji refundacyjnej. Tak znaczne opóźnienia w kontraktowaniu świadczeń przez oddziały wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia (OW NFZ) powodują uzasadniony niepokój wśród pacjentów, którzy mimo formalnego objęcia leku refundacją nie mają do niego dostępu. Sytuacja ta generuje poczucie niesprawiedliwości oraz podważa zaufanie do systemu ochrony zdrowia.
Problem dotyczy wielu regionów, w tym w szczególności województw: dolnośląskiego, pomorskiego, małopolskiego, lubuskiego, warmińsko-mazurskiego, kujawsko-pomorskiego i podlaskiego. Jak wskazują eksperci, głównym powodem opóźnień w realnym dostępie pacjentów do programów lekowych jest niedobór środków finansowych w budżetach oddziałów wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia.
OW NFZ często mają nawet trudności z regulowaniem bieżących zobowiązań wobec szpitali, a konieczność wyasygnowania środków finansowych na udostępnienie nowych terapii w ramach nowych programów lekowych stanowi olbrzymie wyzwanie i jest główną przyczyną opóźniania momentu ogłoszenia postępowania konkursowego w danym województwie. Problem ten występuje nie tylko przy tworzeniu nowych programów, ale także w przypadku rozszerzania już istniejących – np. o nowy lek lub dodatkową grupę pacjentów bez zapewnienia adekwatnego zwiększenia kontraktu.
Sytuację dodatkowo pogarsza brak odpowiedniego wyprzedzenia w informowaniu OW NFZ o planowanych decyzjach refundacyjnych przez Ministerstwo Zdrowia i centralę NFZ, co uniemożliwia uwzględnienie nowych programów w planach finansowych oraz odpowiednie przygotowanie dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia konkursów. W efekcie kontraktowanie jest często znacząco opóźnione, a zawierane umowy niekiedy opiewają na symboliczne kwoty (niewystarczające nawet na pełną terapię jednego pacjenta).
Nie gwarantuje to ośrodkom bezpieczeństwa finansowego przy realizacji świadczeń i przerzuca na nie odpowiedzialność za podejmowanie decyzji o włączeniu potrzebujących pacjentów w terapię przy jednoczesnym przekraczaniu kontraktu na program lekowy lub niewłączeniu pacjenta do terapii, aby pozostać w limicie budżetowym wskazanym przez OW NFZ. Istotnym źródłem problemów jest również przestarzały algorytm podziału środków między OW NFZ, który nie uwzględnia aktualnych potrzeb zdrowotnych i demograficznych poszczególnych regionów.
Brakuje także skutecznej koordynacji między Ministerstwem Zdrowia a NFZ w zakresie przygotowań do wdrażania decyzji refundacyjnych. Dodatkowo proces kontraktowania nie jest ustandaryzowany, poszczególne oddziały ogłaszają i rozstrzygają konkursy według różnych harmonogramów i zasad, a w skali kraju nie funkcjonują spójne standardy organizacyjne i czasowe. Prowadzi to do znacznych różnic w dostępie do leczenia między województwami i pogłębia nierówności w systemie ochrony zdrowia.
W projekcie nowelizacji ustawy refundacyjnej (SZNUR) przewidziano zapis, zgodnie z którym uruchomienie finansowania leczenia powinno nastąpić nie później niż w ciągu 90 dni od decyzji refundacyjnej. Propozycja ta nie rozwiązuje jednak problemu w sposób kompleksowy, ponieważ nie odnosi się w pełni do jego rzeczywistych przyczyn. Brakuje w niej zarówno mechanizmów wspierających OW NFZ w realizacji tego obowiązku, jak i gwarancji zapewnienia odpowiednich środków finansowych na wdrażanie nowych programów lub populacji do istniejących programów lekowych.
Posłanka Katarzyna Osos pyta ministerstwo o postęp prac nad zmianami umożliwiającymi byłym funkcjonariuszom służb mundurowych pobieranie dwóch świadczeń emerytalnych, argumentując to poczuciem pokrzywdzenia tych osób. Pyta o szczegóły planowanych zmian, analizy finansowe i uwzględnienie postulatów środowisk emerytalnych.
Posłanka pyta Minister Zdrowia, czy planowane wdrożenie wczesnej diagnostyki zaburzeń otępiennych w POZ, finansowane ze środków publicznych, będzie obejmować badanie Beta-Amyloid 1-42/1-40 oraz badania genetyczne predyspozycji do rozwoju choroby Alzheimera. Domaga się także informacji o szczegółach tego planu.
Posłanka Katarzyna Osos pyta ministra o plany budowy nowej siedziby Komendy Powiatowej Policji w Żarach, podkreślając, że pomimo przekazania gruntu ponad 10 lat temu, inwestycja nie została zrealizowana, a obecne warunki lokalowe są niewystarczające. Wyraża zaniepokojenie opóźnieniem i prosi o informacje, jakie kroki zostaną podjęte w celu realizacji budowy.
Posłanka kwestionuje obowiązek przygotowywania dokumentacji adopcyjnej dla dzieci powyżej 13 roku życia, które nie wyrażają zgody na adopcję, argumentując to marnowaniem zasobów i obciążeniem emocjonalnym dziecka. Pyta, czy ministerstwo rozważa zmiany legislacyjne umożliwiające odstąpienie od tego obowiązku.
Posłanka Katarzyna Osos pyta Ministerstwo Zdrowia o realizację rekomendacji Forum Ekspertów ds. Cukrzycy dotyczących poprawy opieki diabetologicznej na 2026 rok. Interpelacja dotyczy wdrożenia konkretnych postulatów, takich jak refundacja leków, pomp insulinowych i systemów monitorowania glikemii.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Najważniejszą zmianą jest zakaz wprowadzania do obrotu papierosów elektronicznych jednorazowego użytku, argumentowany koniecznością ograniczenia używania tych wyrobów przez młodzież. Ustawa zakazuje również wprowadzania do obrotu wyrobów zawierających nikotynę, które nie są wyrobami tytoniowymi lub powiązanymi wyrobami, z pewnymi wyjątkami (produkty lecznicze, wyroby medyczne, żywność i pasze). Projekt wprowadza także dodatkowe regulacje dotyczące składu, etykietowania i kontroli woreczków nikotynowych oraz papierosów elektronicznych.
Projekt uchwały dotyczy ustanowienia dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Polsce. Ma to na celu podkreślenie wkładu tej służby w zapewnianie bezpiecznych warunków pracy oraz jej fundamentalnego znaczenia dla ochrony zdrowia i życia pracowników. Uchwała nawiązuje do historycznych początków służby BHP w Polsce, sięgających lat 20. XX wieku i oficjalnego powołania służby 19 września 1953 roku. Ustanowienie tego dnia ma na celu uhonorowanie roli pracowników BHP w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy w Polsce.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Funduszu Medycznym wprowadza zmiany dotyczące finansowania ochrony zdrowia w Polsce. Ustanawia subfundusz infrastruktury na potrzeby obronne państwa oraz subfundusz chorób rzadkich u dzieci. Ustawa reguluje także finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym leczenia chorób rzadkich u dzieci terapiami zaawansowanymi, oraz wspiera rozwój teleinformatycznej obsługi pacjentów. Dodatkowo, ustawa określa kwoty finansowania Funduszu Medycznego w latach 2026-2029 i wprowadza zmiany w procedurach związanych z dotacjami dla NFZ.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Funduszu Medycznym ma na celu zapewnienie płynności finansowej systemu ochrony zdrowia, poprawę bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli i stabilność systemu. Proponuje się utworzenie subfunduszu infrastruktury bezpieczeństwa, który będzie finansował inwestycje związane z zapewnieniem ciągłości funkcjonowania systemu w sytuacjach kryzysowych, oraz subfunduszu chorób rzadkich u dzieci, zapewniającego stałe finansowanie leczenia pacjentów do 18. roku życia. Dodatkowo, ustawa przewiduje środki na stworzenie Centrum Obsługi Pacjenta opartego na narzędziach informatycznych oraz dostosowuje limity wpłat z budżetu państwa na Fundusz Medyczny.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji Zdrowia dotyczące Sprawozdania Rzecznika Praw Pacjenta z przestrzegania praw pacjenta w roku 2024. Komisja Zdrowia, po rozpatrzeniu dokumentu, wnosi o jego przyjęcie przez Sejm. Celem procedury jest formalne przyjęcie i odnotowanie sprawozdania Rzecznika Praw Pacjenta przez parlament.