Interpelacja w sprawie prac nad rozporządzeniem dotyczącym warunków technicznych budynków

Szanowny Panie Ministrze,

jedną z podstaw demokracji jest zasada pewności prawa, która umożliwia obywatelom wiarę w to, że przepisy regulujące ich codzienne funkcjonowanie nie zmienią się z dnia na dzień. To także niezwykle istotne dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w Polsce. Dlatego z zaniepokojeniem przyjmuję informacje środowiska architektów, według których planowana nowelizacja warunków technicznych może niekorzystnie wpłynąć na trwające już prace projektowe.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to jeden z podstawowych aktów prawnych regulujących projektowanie budynków. Określa bowiem fundamentalne parametry i założenia, mające zapewnić komfort i bezpieczeństwo osób korzystających z powstałych w ten sposób budynków. Każda, nawet najdrobniejsza, nowelizacja tego rozporządzenia jest istotna dla prac projektowych. Od czerwca 2025 r. trwają prace nad kolejnymi zmianami w tych przepisach (numer projektu z wykazu prac legislacyjnych: 68). Obejmą one kwestie fundamentalne związane m.in. z nasłonecznieniem, usytuowaniem wejścia, schodów, klatek schodowych czy dróg ewakuacyjnych. Wiele z nich nie różni się drastycznie od obowiązujących, ale powoduje konieczność mniejszych lub większych korekt w istniejących już projektach.

Zgodnie z projektowanych brzmieniem § 389 rozporządzenia zasadnicza większość zmian ma wejść w życie 20 września 2026 r. To budzi niepokój środowiska architektów, które wskazuje na brak aktualnej informacji o postępie prac i ostatecznego kształtu rozporządzenia, na którego podstawie można wykonywać projekty budowlane. Do mojego biura zgłaszają się architekci i architektki, dla których projektowane zmiany oznaczają konieczność rozpoczęcia od nowa wieloletnich prac projektowych. Jako przykład dużego wpływu małej zmiany wskazują regulacje dotyczące stref pożarowych i oddzieleń przeciwpożarowych: nowe przepisy mają zawęzić dopuszczalność prowadzenia ewakuacji tylko przez jedną klatkę schodową dla budynków wysokościowych. Powoduje to konieczność rozpoczęcia od nowa trwających od lat prac nad jednym z projektów, opartym właśnie na dopuszczalnej obecnie jednej klatce schodowej.

Zrozumiałe jest, że na tym etapie prac legislacyjnych projekt zawiera wiele niejasności i nieprecyzyjnie określonych parametrów. Jednak każde z nich wywołuje niepewność co do istniejących już projektów budowlanych. Natomiast projektowane przepisy przejściowe rozporządzenia chronią jedynie budynki, co do których trwa już jakaś forma postępowania administracyjnego. To powoduje chaos i niepewność – zdaniem architektów zgłaszających się do mojego biura ustawodawca naraża ich na ryzyko zamknięcia pracowni, utratę pracy wielu osób i przekreślenia wieloletnich projektów.

Kiedy w czerwcu 2025 r. rozpoczynano prace nad projektem nowelizacji, planowana data wejścia w życie była wyznaczona na ponad rok później. Liczne uwagi zgłoszone w ramach dotychczasowych etapów prac legislacyjnych spowodowały, że obecnie nadal nie ma ostatecznego kształtu zmian, które mają wejść w życie za 4 miesiące. Tymczasem eksperci i ekspertki wskazują, że odpowiednie vacatio legis dla takiej nowelizacji to 18-24 miesięcy.

W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa z następującymi pytaniami:

1. Kiedy znany będzie ostateczny kształt projektowanych zmian? 2. Czy w związku z tak długotrwałym procesem legislacyjnym data wejścia w życie projektowanych zmian zostanie przesunięta? Jeśli tak – o ile? Jeśli nie – dlaczego?

Z poważaniem Franciszek Sterczewski