Interpelacja w sprawie egzaminów zewnętrznych, oceniania i presji rankingowej

Szanowna Pani Minister,

egzaminy zewnętrzne pełnią ważną funkcję diagnostyczną i selekcyjną, ale nadmierna presja wyniku prowadzi do uczenia pod arkusz, ograniczania projektów oraz podporządkowania pracy ostatnich klas przygotowaniu egzaminacyjnemu. Wyniki szkół są ponadto wykorzystywane w uproszczonych rankingach, które często nie uwzględniają sytuacji społecznej uczniów ani wartości dodanej pracy szkoły.

MEN promuje informację zwrotną i ocenianie kształtujące, jednak nie przedstawiono pełnego planu dostosowania egzaminów do Reformy26 ani ograniczenia presji ocen cząstkowych.

Zmiana podstaw programowych bez równoczesnej zmiany egzaminów może pozostawić faktyczny model nauczania bez większej zmiany.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Kiedy MEN i CKE przedstawią koncepcję egzaminów zewnętrznych dostosowanych do nowych podstaw programowych Reformy26?

2. Jakie kompetencje – poza odtwarzaniem wiedzy i schematów – mają być mierzone przez przyszłe egzaminy?

3. Czy zostanie zwiększony udział zadań badających rozumowanie, argumentowanie, analizę źródeł i praktyczne zastosowanie wiedzy?

4. Czy MEN rozważa rozdzielenie funkcji diagnostycznej egzaminu od funkcji selekcyjnej?

5. Jakie raporty diagnostyczne otrzymają szkoły i nauczyciele, aby wyniki prowadziły do konkretnych działań naprawczych?

6. Czy MEN przygotuje standard odpowiedzialnego publikowania wyników szkół i przeciwdziałania rankingom nieuwzględniającym kontekstu społecznego oraz edukacyjnej wartości dodanej?

7. Czy zostanie ograniczony formalny lub nieformalny obowiązek wystawiania dużej liczby ocen cząstkowych?

8. Jak MEN zamierza upowszechniać informację zwrotną, możliwość poprawy i ocenę postępu ucznia przy zachowaniu przejrzystych zasad klasyfikacji?

9. Czy resort analizuje skalę korzystania z korepetycji jako nieformalnego elementu systemu przygotowania do egzaminów oraz wpływ tego zjawiska na pogłębianie nierówności?

10. Jakie działania zostaną podjęte wobec szkół, w których przygotowanie do egzaminu wypiera realizację innych celów edukacyjnych?

11. Czy uczniowie podchodzący do egzaminów zawodowych i ogólnokształcących będą otrzymywać bardziej szczegółową informację o obszarach opanowanych i nieopanowanych?

12. Czy MEN przedstawi harmonogram prac nad zmianą egzaminów przed rozpoczęciem wdrażania nowych podstaw w szkołach ponadpodstawowych?

Proszę o udzielenie odpowiedzi odrębnie na każde pytanie, z podaniem danych liczbowych, źródeł danych, terminów realizacji, planowanych aktów prawnych, kosztów oraz źródeł finansowania. W przypadku braku danych proszę o jednoznaczne wskazanie, że MEN ich nie gromadzi, wraz z informacją, czy i kiedy planowane jest rozpoczęcie monitoringu.

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk Poseł na Sejm RP