Interpelacja w sprawie gospodarowania wodą w zbiorniku wodnym Klimkówka na rzece Ropie oraz zapewnienia bezpieczeństwa wodnego mieszkańców regionu

Jako poseł na Sejm RP od dłuższego czasu otrzymuję sygnały od mieszkańców oraz przedstawicieli samorządów dotyczące sposobu gospodarowania wodą w zbiorniku Klimkówka. Jest to sprawa szczególnie istotna dla mieszkańców Ziemi Gorlickiej, ponieważ zbiornik ten pełni wiele ważnych funkcji. Ma znaczenie dla ochrony przeciwpowodziowej, retencji wody, wyrównywania przepływów w rzece Ropie, produkcji energii elektrycznej, a także dla zaopatrzenia mieszkańców w wodę i rozwoju turystyki.

W mojej ocenie konieczne jest jednak ponowne przeanalizowanie, jakie funkcje zbiornika Klimkówka powinny mieć największe znaczenie w obecnych warunkach. Z rozmów z mieszkańcami oraz przedstawicielami samorządów wynika przekonanie, że obecny sposób funkcjonowania zbiornika w zbyt dużym stopniu podporządkowany jest potrzebom związanym z produkcją energii elektrycznej. Tymczasem dla mieszkańców Ziemi Gorlickiej podstawowe znaczenie mają bezpieczeństwo wodne, możliwość zatrzymywania wody w okresach suszy oraz wykorzystanie potencjału zbiornika dla rozwoju całego regionu.

Produkcja energii elektrycznej jest jedną z funkcji zbiornika Klimkówka i nie kwestionuję jej znaczenia. Nie powinna jednak odbywać się kosztem innych, niezwykle istotnych funkcji tego obiektu, w szczególności bezpieczeństwa zaopatrzenia mieszkańców w wodę oraz racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi. W sytuacji coraz częściej występujących okresów suszy, niewielkiej ilości opadów i zmieniających się warunków hydrologicznych szczególnie ważne jest takie zarządzanie zbiornikiem, aby zgromadzona w nim woda mogła w możliwie największym stopniu służyć mieszkańcom i zabezpieczać potrzeby regionu.

Przedstawiciele samorządów zrzeszonych w Związku Gmin Ziemi Gorlickiej od dłuższego czasu zwracają uwagę na potrzebę przeanalizowania obecnych zasad gospodarowania wodą w zbiorniku Klimkówka i dostosowania ich do aktualnych warunków. Wskazują między innymi na potrzebę aktualizacji zasad gospodarowania wodą, zwiększenia możliwości retencjonowania wody w okresach suszy oraz podjęcia działań ograniczających postępujący dopływ rumowiska i osadów do czaszy zbiornika.

W tym kontekście pojawił się również postulat ograniczenia odpływu wody ze zbiornika w okresach suszy do poziomu 1 m³/s. Z informacji przekazanych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wynika, że prowadzone są działania związane z opracowaniem koncepcji optymalizacji pracy elektrowni wodnej i zapory Klimkówka, w tym możliwością jej funkcjonowania przy przepływach niższych niż 2 m³/s. Jednocześnie wskazywana jest konieczność przeprowadzenia odpowiednich analiz hydrologicznych i hydraulicznych, które pozwolą ocenić wpływ ewentualnej zmiany zasad gospodarowania wodą na bezpieczeństwo powodziowe oraz przepływy w rzece Ropie.

Szczególnego znaczenia nabiera w tej sytuacji bezpieczeństwo zaopatrzenia mieszkańców w wodę pitną. Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Gorlicach posiada ujęcie brzegowe wody powierzchniowej z rzeki Ropy w Ropicy Polskiej. Przedsiębiorstwo wskazuje na pogarszające się warunki pracy ujęcia oraz zakładu uzdatniania wody.

Według informacji przekazywanych przez przedsiębiorstwo, zbiornik Klimkówka przez wiele lat stabilizował przepływ w rzece Ropie i wpływał na warunki poboru wody. Obecnie, przy niekorzystnych warunkach hydrologicznych, w szczególności przy niewielkiej ilości opadów i obniżającym się poziomie wody w zbiorniku, obserwowane są problemy związane z jakością wody w rzece.

Zwiększona zawartość zawiesiny, pogorszenie niektórych parametrów fizykochemicznych, rozwój procesów eutrofizacji oraz zakwity glonów powodują wzrost kosztów uzdatniania wody, większe zużycie środków chemicznych, częstsze płukanie filtrów oraz zwiększenie ilości powstających osadów.

Jednocześnie według informacji przekazanych przez przedsiębiorstwo, dalsze ograniczenie odpływu ze zbiornika może mieć wpływ na proces uzdatniania wody, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do ograniczenia produkcji wody pitnej dla około 35 tys. mieszkańców Gorlic i okolicznych gmin. Z tego względu decyzje dotyczące sposobu gospodarowania wodą w zbiorniku Klimkówka powinny być podejmowane z uwzględnieniem nie tylko sytuacji hydrologicznej samego zbiornika, lecz także rzeczywistych potrzeb mieszkańców korzystających z wody z rzeki Ropy.

Ważnym problemem pozostaje również postępujące zamulanie zbiornika. Przedstawiciele samorządów wskazują na możliwość zaprojektowania i wykonania zapór przeciwrumoszowych na głównych dopływach do zbiornika, w szczególności na rzece Ropie, rzece Zdyni oraz potoku Przysłupiance. Rozwiązania takie mogłyby ograniczyć transport rumoszu i osadów do czaszy zbiornika, spowolnić proces jego zamulania i przyczynić się do zachowania jego funkcji retencyjnych w dłuższej perspektywie.

Klimkówka ma również ogromny, a wciąż niewykorzystany potencjał turystyczny. Zbiornik jest jednym z najważniejszych walorów krajobrazowych Ziemi Gorlickiej i już dziś przyciąga mieszkańców oraz turystów. Szczególne znaczenie miałoby udostępnienie korony zapory dla ruchu turystycznego.

Przy zachowaniu wszystkich wymaganych zasad bezpieczeństwa możliwość wejścia na koronę zapory mogłaby stać się dodatkową atrakcją turystyczną regionu. Pozwoliłaby turystom podziwiać panoramę zbiornika i okolic, a jednocześnie mogłaby przyczynić się do rozwoju lokalnej przedsiębiorczości, usług turystycznych i całej gospodarki regionu.

Uważam, że potencjał Klimkówki powinien być wykorzystywany w znacznie szerszym zakresie. Zbiornik ten nie może być postrzegany wyłącznie przez pryzmat produkcji energii. Jest ważnym dobrem mieszkańców Ziemi Gorlickiej i powinien służyć bezpieczeństwu wodnemu, retencji, ochronie przeciwpowodziowej, ochronie środowiska, a także rozwojowi turystycznemu i gospodarczemu regionu.

W sytuacji zmieniających się warunków klimatycznych i coraz częściej występujących okresów suszy konieczne jest perspektywiczne spojrzenie na funkcjonowanie zbiornika Klimkówka. Potrzebne jest takie gospodarowanie wodą, które pozwoli zachować właściwą równowagę pomiędzy poszczególnymi funkcjami zbiornika, przy czym bezpieczeństwo mieszkańców i zapewnienie im dostępu do wody powinny być traktowane jako kwestie podstawowe.

Mając na uwadze znaczenie zbiornika Klimkówka dla mieszkańców powiatu gorlickiego i całego regionu, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: