Interpelacja nr 20714
Interpelacja w sprawie zagrożenia likwidacją Muzeum Produkcji Zapałek w Częstochowie w związku z obciążeniem obiektu podatkiem od nieruchomości w wysokości około 1,5 mln zł
Adresat: minister kultury i dziedzictwa narodowego
Data wpływu: 2026-10-26
W skrócie
Posłanka Lidia Burzyńska zwraca się do ministra kultury z prośbą o interwencję w sprawie zagrożenia likwidacją Muzeum Produkcji Zapałek w Częstochowie z powodu wysokiego podatku od nieruchomości (1,5 mln zł), który może uniemożliwić dalszą konserwację i funkcjonowanie tego unikatowego zabytku techniki. Podkreśla konstytucyjny obowiązek ochrony dziedzictwa kulturowego oraz nieodwracalność utraty tego obiektu przemysłowego, domagając się działań prawnych, finansowych i konserwatorskich ze strony ministerstwa.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji Muzeum Produkcji Zapałek w Częstochowie, jednego z najcenniejszych i najbardziej wyjątkowych zachowanych zabytków techniki w Polsce.
Muzeum Produkcji Zapałek przy ul. Ogrodowej w Częstochowie jest obiektem objętym ochroną konserwatorską przez wpis do Rejestru Zabytków Województwa Śląskiego pod nr A/297/10. Historia fabryki sięga XIX wieku, a zachowany kompleks fabryczny wraz z historycznym parkiem maszynowym stanowi niezwykle cenne świadectwo rozwoju przemysłu i techniki.
Szczególną wartość obiektu stanowi zachowana infrastruktura produkcyjna oraz historyczna linia technologiczna, dzięki którym możliwe jest nie tylko oglądanie zabytkowych urządzeń, ale również poznawanie rzeczywistego procesu produkcji zapałek. Tym samym miejsce to ma znaczenie nie tylko jako nieruchomość wpisana do rejestru zabytków, lecz również jako unikatowy zabytek techniki i żywe świadectwo historii przemysłu.
Obiekt od lat stanowi atrakcję turystyczną Częstochowy i regionu, a jego wyjątkowe walory były również podstawą podejmowania starań o uznanie fabryki za pomnik historii oraz o wpisanie jej na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
W tym kontekście szczególnie niepokojąca jest sytuacja związana ze zobowiązaniami podatkowymi dotyczącymi nieruchomości.
Z informacji dotyczących sprawy wynika, że podmiot prowadzący fabrykę i muzeum Częstochowskie Zakłady Przemysłu Zapałczanego SA w wyniku długoletniego sporu prawnego został pozbawiony możliwości korzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, a następnie zobowiązany do zapłaty kwoty obejmującej należność główną oraz odsetki, w łącznej wysokości około 1,5 mln zł.
Tak wysokie obciążenie finansowe w przypadku obiektu zabytkowego, wymagającego stałych nakładów na konserwację, zabezpieczenie historycznej substancji oraz utrzymanie zabytkowego wyposażenia, może mieć bezpośredni wpływ na możliwość dalszego funkcjonowania muzeum.
W konsekwencji istnieje realna obawa, że egzekwowanie tak znacznego zobowiązania może doprowadzić do zaprzestania działalności muzeum, likwidacji placówki, wyprzedaży lub utraty historycznego wyposażenia, a w dalszej perspektywie do fizycznej degradacji i utraty tego wyjątkowego zabytku techniki.
Sprawa ta nie powinna być zatem traktowana wyłącznie jako lokalny problem podatkowy.
Fabryka jest bowiem zabytkiem wpisanym do rejestru zabytków, a jej zachowanie pozostaje elementem realizacji publicznego interesu w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego. Państwo ma konstytucyjny obowiązek ochrony dziedzictwa narodowego, a minister kultury i dziedzictwa narodowego jest organem odpowiedzialnym za kształtowanie i realizację polityki państwa w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.
Szczególnego znaczenia nabiera również fakt, że w przypadku tego obiektu mamy do czynienia z dziedzictwem przemysłowym, którego utrata byłaby w praktyce nieodwracalna. Odtworzenie historycznej fabryki wraz z zachowanymi maszynami, układem technologicznym i autentyczną substancją zabytkową nie byłoby możliwe przez późniejszą rekonstrukcję.
Dlatego konieczne jest ustalenie, czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ma wiedzę o sytuacji fabryki i Muzeum Produkcji Zapałek oraz czy zamierza podjąć działania zmierzające do zabezpieczenia tego obiektu przed likwidacją.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Inne interpelacje: Lidia Burzyńska
- Interpelacja w sprawie braku bezpośrednich dziennych połączeń kolejowych łączących Łódź i Częstochowę z Rzeszowem oraz Przemyślem
06.11.2026 · nr 20950 · minister infrastruktury
- Interpelacja w sprawie ujednolicenia i reformy systemu wywłaszczeń pod inwestycje celu publicznego w oparciu o najlepsze standardy europejskie (infrastruktura…
02.10.2026 · nr 20197 · minister infrastruktury
- Interpelacja w sprawie wdrożenia ogólnopolskich, spójnych procedur reagowania na alerty bezpieczeństwa publicznego i zagrożenia powietrzne w placówkach…
25.09.2026 · nr 20094 · minister edukacji, minister obrony narodowej, minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa dostaw węgla i przygotowania Polski do sezonu grzewczego 2026/2027
24.09.2026 · nr 20059 · minister energii
- Interpelacja w sprawie systemowej reformy lecznictwa odwykowego i utworzenia ośrodków koordynacyjno-interwencyjnych opieki nad osobami w kryzysie uzależnienia
17.09.2026 · nr 19890 · minister spraw wewnętrznych i administracji, minister zdrowia
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji