Interpelacja w sprawie rozwoju i finansowania centrów pomocy dzieciom

Szanowni Państwo Ministrowie,

kryzys psychiczny wśród dzieci i młodzieży w Polsce jest alarmujący – rośnie liczba prób samobójczych i zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, zaburzenia lękowe czy uzależnienia. Drastycznie obniża się wiek dzieci, u których pojawiają się poważne problemy psychiczne. W tym kontekście rolą państwa jest zapewnienie dostępu do wyspecjalizowanego, bezpłatnego wsparcia – zwłaszcza dla dzieci pokrzywdzonych przestępstwami. Dlatego z dużym niepokojem przyjęłam doniesienia medialne dotyczące problemów z finansowaniem centrów pomocy dzieciom, które w przyjaznej i bezpiecznej atmosferze świadczą specjalistyczną i kompleksową pomoc dla pokrzywdzonych przestępstwem dzieci i ich rodzin. Z publikacji prasowych wynika, że placówki te, zamiast otrzymywać stabilne wsparcie z Funduszu Sprawiedliwości, zmuszone są organizować publiczne zbiórki pieniędzy, aby móc kontynuować działalność i nieść pomoc skrzywdzonym dzieciom.

Zgodnie z informacjami opublikowanymi na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości centra pomocy dzieciom są jednym z priorytetowych zadań Funduszu Sprawiedliwości. Fundusz ten, zgodnie z ustawą o Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, ma obowiązek zapewniać środki na wsparcie osób pokrzywdzonych przestępstwem. Model centrów pomocy dzieciom, wzorowany na systemie Barnahus, jest rozwiązaniem sprawdzonym w wielu miejscach Europy i świata, wypracowanym przez grono ekspertów z krajów zrzeszonych w międzynarodowej sieci The Barnahus Network, m.in. z Islandii, Szwecji, Niemiec, Bułgarii, Węgier i Polski, obecnie wdraża kilkadziesiąt krajów w Europie. Centra są obecnie jedynymi miejscami, które pod jednym dachem gwarantują dziecku i jego rodzinie opiekę psychologiczną, terapeutyczną, prawną, socjalną i medyczną.

Tymczasem, jak wynika z danych dostępnych publicznie, w 2024 roku Fundusz Sprawiedliwości wykorzystał jedynie niespełna 100 mln zł z ponad 425 mln zł przeznaczonych na pomoc, a w pierwszych czterech miesiącach 2025 roku wydatkowano zaledwie 35 mln zł. W tym samym czasie istniejące centra pomocy dzieciom pozostają bez systemowego wsparcia, co grozi likwidacją placówek, które w wielu województwach są jedynymi miejscami świadczącymi kompleksową, interdyscyplinarną pomoc dzieciom pokrzywdzonym przestępstwem oraz ich opiekunom.

Niestety, jak alarmuje rzeczniczka praw dziecka Monika Horna-Cieślak, w wielu województwach wciąż brakuje takich miejsc jak CPD, a istniejące funkcjonują głównie dzięki grantom prywatnym lub wsparciu samorządów. Pani rzecznik w piśmie z 2 lipca zwróciła się do Ministerstwa Sprawiedliwości o pilne działania umożliwiające zapewnienie długofalowego wsparcia centrów pomocy dzieciom i stworzenie realnych warunków do niesienia pomocy najmłodszym pokrzywdzonym przestępstwem. Zwróciła uwagę, że niezbędne jest nie tylko stabilne finansowanie istniejących placówek, ale też długoterminowa strategia ich rozwoju.

Z uwagi na charakter sytuacji i dobro najmłodszych pokrzywdzonych przestępstwem uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Fundusz Sprawiedliwości ma w planach organizację konkursu umożliwiającego wsparcie finansowe dla już działających centrów pomocy dzieciom? 2. Czy istnieje możliwość, o co apeluje rzeczniczka praw dziecka, stabilnego, wieloletniego finansowania przez Fundusz Sprawiedliwości tak potrzebnych w obecnej dramatycznej sytuacji kryzysu psychicznego dzieci i młodzieży, placówek wyspecjalizowanego, bezpłatnego wsparcia? 3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje dalszy rozwój sieci centrów pomocy dzieciom – tak aby w każdym województwie funkcjonowała taka jednostka?

Z poważaniem