Interpelacja nr 20938

Interpelacja w sprawie umożliwienia organizacjom pozarządowym rozliczania wydatków ponoszonych przed podpisaniem umowy dotacyjnej oraz zapewnienia jednolitych zasad w tym zakresie

Adresat: minister finansów i gospodarki

Data wpływu: 2026-11-06

Treść interpelacji

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego zgłosiły się organizacje pozarządowe, wskazując na trudności związane z rozliczaniem wydatków ponoszonych na realizację zadań publicznych w okresie pomiędzy ogłoszeniem wyników konkursu a podpisaniem umowy dotacyjnej. Z przekazanych informacji wynika, że kwestionowana jest możliwość pokrycia z dotacji kosztów poniesionych przed zawarciem umowy, mimo że dotyczą one działań przewidzianych w zaakceptowanej ofercie i mieszczą się w określonym w niej okresie realizacji zadania.

Organizacje wskazują również na powoływanie się przez instytucje udzielające dotacji na restrykcyjne stanowisko resortu finansów. W związku z tym konieczne jest jednoznaczne wyjaśnienie stanowiska ministerstwa oraz uporządkowanie zasad kwalifikowania takich wydatków, tak aby organizacje nie ponosiły negatywnych konsekwencji rozbieżnych interpretacji i przedłużających się procedur administracyjnych.

Pomiędzy ogłoszeniem wyników konkursu a podpisaniem umowy upływa niekiedy kilka tygodni, a nawet dłuższy okres. W tym czasie, zgodnie z harmonogramem przedstawionym w ofercie, projekt powinien już być realizowany. Organizacje muszą przygotowywać zajęcia, rezerwować sale i transport, zawierać umowy z wykonawcami, prowadzić rekrutację uczestników oraz zapewniać pracę osób odpowiedzialnych za wykonanie zadania. W przypadku działań o charakterze ciągłym konieczne jest także utrzymanie bieżącej pomocy dla ich odbiorców.

Powstaje zatem sytuacja, w której organizacja wyłoniona w konkursie staje przed wyborem: rozpocząć działania zgodnie z harmonogramem, finansując je przejściowo ze środków własnych i ryzykując odmowę ich późniejszej refundacji, albo wstrzymać realizację do czasu podpisania umowy, narażając się na opóźnienia i trudności w osiągnięciu zaplanowanych rezultatów. Taka niepewność istotnie utrudnia wykonywanie zadań publicznych.

Problem ten jest szczególnie dotkliwy dla małych i średnich organizacji, które nie dysponują znacznymi rezerwami finansowymi. Jednak również posiadanie środków własnych nie rozwiązuje sytuacji, jeżeli organizacja nie ma pewności, czy prawidłowo udokumentowane wydatki związane z przyznanym dofinansowaniem zostaną ostatecznie uznane. W rezultacie opóźnienie formalnego zawarcia umowy może prowadzić do ograniczenia zakresu działań, utraty dostępności wykonawców, wzrostu kosztów lub przerwania wsparcia udzielanego mieszkańcom.

Państwo powinno być partnerem organizacji pozarządowych w realizacji zadań publicznych. Oznacza to również obowiązek tworzenia przejrzystych i przewidywalnych zasad finansowania oraz uwzględniania rzeczywistych warunków, w jakich działają fundacje i stowarzyszenia. Organizacje nie powinny ponosić finansowych skutków opóźnień w zawieraniu umów, na które nie mają wpływu.

Uważam za konieczne jednoznaczne uregulowanie możliwości finansowania lub refundacji ze środków dotacji wydatków poniesionych po ogłoszeniu wyników konkursu, a przed podpisaniem umowy, jeżeli mieszczą się one w okresie realizacji zadania, są zgodne z zaakceptowaną ofertą i kosztorysem oraz zostały właściwie udokumentowane. Zasady te powinny być znane już w chwili ogłoszenia konkursu, a następnie znajdować wyraźne odzwierciedlenie w umowie dotacyjnej.

Rozwiązanie takie powinno zapewniać kontrolę celowości i prawidłowości wydatków, wykluczać podwójne finansowanie oraz uwzględniać zasady dotyczące roku budżetowego. Jednocześnie sama data podpisania umowy nie powinna automatycznie przesądzać o odrzuceniu kosztu, który był niezbędny do terminowej realizacji zadania wyłonionego do dofinansowania.

Zwracam się zatem do Pana Ministra o podjęcie, we współpracy z przewodniczącym Komitetu do spraw Pożytku Publicznego i przedstawicielami sektora pozarządowego, działań prowadzących do usunięcia opisanej bariery. Jeżeli obowiązujące przepisy nie pozwalają na wprowadzenie jednoznacznych i jednolitych zasad w drodze wyjaśnień, konieczne jest przygotowanie odpowiednich zmian legislacyjnych.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Sprawne wykonywanie zadań publicznych wymaga wzajemnego zaufania i odpowiedzialności administracji oraz organizacji społecznych. Zwracam się o pilne wypracowanie rozwiązań, które pozwolą organizacjom realizować projekty zgodnie z zaakceptowanymi harmonogramami, bez obawy, że opóźnienie podpisania umowy pozbawi je możliwości rozliczenia uzasadnionych kosztów.

Z poważaniem

Inne interpelacje: Bożena Lisowska

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji