Interpelacja nr 21090
Interpelacja w sprawie działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz wyzwań interpretacyjnych stojących przed polskimi rolnikami w świetle obrad Parlamentarnego Zespołu ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej z dnia 4 listopada 2026 r., ze szczególnym uwzględnieniem stosowania zarzutu tzw. sztucznych warunków (sprawa C-470/25 przed TSUE)
Adresat: minister rolnictwa i rozwoju wsi
Data wpływu: 2026-11-16
Treść interpelacji
Szanowny Panie Ministrze, działając na podstawie art. 191 ust. 1 Regulaminu Sejmu RP oraz art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, uprzejmie informuję, że w dniu 4 listopada 2026 r. odbyło się posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej pod przewodnictwem posłanki Bożeny Lisowskiej. Tematem obrad były: „Działania ARiMR i oddolne rekomendacje rolników dotyczące usprawnień”. W posiedzeniu uczestniczyli przedstawiciele resortu rolnictwa oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (w tym zastępca prezesa ARiMR pan Leszek Szymański wraz z zespołem Departamentów Płatności Bezpośrednich, Prawnego i Działań Inwestycyjnych), przedstawiciele Głównego Inspektoratu Weterynarii, doradcy ministerstwa, a także reprezentanci organizacji rolniczych, eksperci prawni oraz licznie przybyli rolnicy z różnych regionów kraju. Przeprowadzona dyskusja ukazała potrzebę wypracowania większej spójności interpretacyjnej w praktyce stosowania przepisów przez ARiMR. Obecne niejasności w stosowaniu wykładni prawnej wywołują u rolników powracający stan niepewności oraz wpływają na stabilność finansową i ciągłość funkcjonowania wielu gospodarstw rodzinnych. Kluczowe zagadnienia podniesione podczas posiedzenia: 1. Wykładnia pojęcia „sztucznych warunków”: Brak jednoznacznej definicji „stworzenia sztucznych warunków” w celu uzyskania wsparcia (art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013) powoduje, że w praktyce organów nakładany jest obowiązek zwrotu całości pobranych płatności, zamiast rozliczania wyłącznie ewentualnej nadwyżki ponad ustalony limit. Stosowanie tak restrykcyjnej interpretacji w przypadkach, gdy działalność rolnicza była faktycznie prowadzona, budzi wątpliwości w kontekście opinii Rzecznik Generalnej Tamary Ćapety z 17 września 2026 r. w sprawie C-470/25 przed TSUE, jak również analiz prawnych i dotychczasowych stanowisk resortu w zakresie braku odrębnych krajowych przepisów sankcyjnych. 2. Weryfikacja stanów faktycznych sprzed lat: Praktyka formułowania zarzutów odnoszących się do zdarzeń gospodarczych sprzed wielu lat (w tym sięgających okresu sprzed dekady), pomimo pomyślnego przechodzenia ówczesnych kontroli, utrudnia rolnikom skuteczną obronę. Zwrócono również uwagę na potrzebę ciągłego podnoszenia świadomości oraz prowadzenia dedykowanych szkoleń z zakresu interpretacji przepisów dla rolników i doradców rolnych. 3. Jawność i przejrzystość wytycznych interpretacyjnych: Brak szerokiej publikacji wewnętrznych wytycznych oraz opinii prawnych stosowanych przy ocenie wniosków utrudnia stronom postępowań pełne zrozumienie przesłanek podejmujących decyzje organów oraz ogranicza przewidywalność rozstrzygnięć administracyjnych. 4. Sytuacja grup producentów rolnych (w tym z powiatu średzkiego): Przedłużające się procedury weryfikacyjne i wstrzymywanie środków dla grup producentów rolnych (często wynikające z formalnych powiązań osobowych lub zbieżności w biznesplanach) stawiają w trudnym położeniu rolników, którzy faktycznie prowadzą produkcję i dostawy. Niezbędne jest szybkie wypracowanie jasnych kryteriów funkcjonowania takich grup. 5. Ochrona specyfiki gospodarstw rodzinnych: Praktyka traktowania naturalnych relacji w gospodarstwach rodzinnych (np. wspólnego zamieszkiwania rodziców i dzieci, korzystania ze wspólnego parku maszynowego czy wzajemnej pomocy) jako przesłanki podziału gospodarstwa wymaga ponownego przeanalizowania. Powinna ona w pełni uwzględniać ducha art. 23 Konstytucji RP, stanowiącego o ochronie gospodarstwa rodzinnego jako podstawy ustroju rolnego państwa. Mając na uwadze wnioski wypracowane przez parlamentarny zespół, zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozważy rekomendowanie prezesowi ARiMR wstrzymania się – do czasu wydania orzeczenia przez TSUE w sprawie C-470/25 – od wydawania decyzji nakazujących zwrot całości płatności w sprawach, w których fakt realnego prowadzenia działalności rolniczej nie budzi wątpliwości? 2. Jakie rozwiązania prawne lub systemowe (w tym analiza możliwości zastosowania procedur nadzwyczajnych) planuje resort w odniesieniu do postępowań w toku oraz spraw zakończonych, w których zastosowano wykładnię sankcyjną zamiast korekcyjnej? 3. Czy po wydaniu wyroku przez TSUE MRiRW planuje podjęcie prac legislacyjnych mających na celu precyzyjne uregulowanie pojęcia „sztucznych warunków”, ustalenie jasnej procedury ich weryfikacji na etapie składania wniosku z prawem do korekty oraz ewentualne określenie przejrzystych zasad na przyszłość? 4. Czy resort będzie wspierał realizację zadeklarowanych przez kierownictwo ARiMR działań w zakresie pełnej jawności opinii prawnych oraz opublikowania otwartego i przejrzystego katalogu dobrych praktyk i zachowań dozwolonych dla gospodarstw rolnych?
Z poważaniem
Inne interpelacje: Bożena Lisowska
- Interpelacja w sprawie ponownej analizy i rozważenia wprowadzenia mechanizmów równoważących w projektowanym art. 1 pkt 6 (art. 11f ust. 1a-1e) rządowego…
16.11.2026 · nr 21088 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie systemowych luk w unijnym prawie i systemie celnym (m.in. NCTS) oraz ochrony polskich agencji celnych oraz podmiotów logistycznych przed…
06.11.2026 · nr 20939 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie umożliwienia organizacjom pozarządowym rozliczania wydatków ponoszonych przed podpisaniem umowy dotacyjnej oraz zapewnienia jednolitych…
06.11.2026 · nr 20938 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie zwiększenia i zagwarantowania środków dla organizacji pozarządowych na realizację zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej w…
06.11.2026 · nr 20937 · minister finansów i gospodarki, minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie zwiększenia środków na Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w budżecie państwa na 2027 r.
06.11.2026 · nr 20936 · minister finansów i gospodarki
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji